Project 'Ja, ik wil!'

De eerste duizend scans - een impressie

 

Half april bereikten we een eerste mijlpaal: op die dag werd de eerste duizendste scan dubbel ingevoerd! Een kleine zesduizend Amsterdamse verloofden zijn dus al ingevoerd in iets meer dan twee maanden!

 

Natuurlijk is het nog veel te vroeg om nu al conclusies te gaan trekken: de aanstaande echtparen over wie we nu gegevens hebben, vormt immers maar een klein deel van het totale aantal ondertrouwinschrijvingen.  Toch leek het ons leuk om op basis van deze eerste duizend scans een impressie te geven aan onze deelnemers aan het project 'Ja, ik wil!'. Dat is dan ook gebeurd op het eerste Invoercafé van het project van 1 mei.

 

Een overzicht van enkele resultaten vindt u hieronder. Nogmaals gezegd: het zijn zeer ruwe cijfers en deze zijn ook niet verder uitgesplitst naar periode. De hieronder genoemde aantallen zijn dus zeker niet te beschouwen als harde cijfers, maar eerder als een  oppervlakkige en zeer globale impressie.

 

 

Een paar indrukken

 

Huwelijksleeftijd

De gemiddelde leeftijd bij eerste ondertrouw is voor zowel mannen als vrouwen relatief hoog: ruim 27,5 jaar voor mannen en ruim 26 jaar voor vrouwen (vergeleken met andere landen). Hieruit blijkt ook al het relatief lage verschil in leeftijd tussen man en vrouw: gemiddeld schelen de  partners circa 1,5 jaar. Al zijn er uiteraard uitschieters: zo is het grootste leeftijdsverschil tussen partners  37 jaar. Opvallend genoeg geldt dit naar beide zijden: er is zowel een bruidegom die 37 jaar puder is dan zijn bruid, als een aanstaande echtgenote met een 37 jaar jongere man.  Ook de leeftijd bij eerste ondertrouw kent uitersten: de jongste bruidegom is 17, de oudste 63, de jongste vrouw is 14, de oudste bruid 63.

 

Herkomst

Wat eerdere onderzoekers al beschreven, zien we ook terug in deze eerste scans: Amsterdam is een typische migrantenstad. Van alle bruidegoms van wie we een herkomstplaats weten (en dat is het merendeel, van slechts twee procent weten we dat niet), komt slechts een derde uit Amsterdam zelf. Voor vrouwen geldt dat minder, maar ook hier zijn d eaantallen bruiden van buiten de stad aanzienlijk: net iets meer dan de helft van de bruiden woont al lang in Amsterdam of is daar geboren.

 

Helaas was het te kort dag om uitgebreid onderzoek te doen naar de 'ranglijst' van herkomstplaatsen, maar op basis van een eerste indruk kwamen toch wel een aantal pleaatsen en regio's van herkomst duidelijk naar voren. Wat betreftde 'binnenlandse' migranten kwam de aanwas vooral uit de grote steden in Holland en Utrecht, maar ook uit het oostelijk en noordelijk deel van het huidige Nederland. Migratie vanuit de Zuidelijke Nedeerlanden was er wel, maar in beperkte mate. Daarbij moet wel gezegd worden dat de meeste scans van na 1650 dateren en juist in de eerste helft van de zeventiende eeuw een aanzienlijke mogratiestroom vanuit het zuiden te verwachten valt.

 

Naast de 'binnenlandse' migratie kwamen ook veel bruidegoms en bruiden van buiten de landsgrenzen (uitgaande van de huidige Nederlandse grenzen). Ook daarin vallen binnen de verzameling van de eerste duizend scans een paar regio's en steden duidelijk op. Veelal zijn het handelssteden of steden/regio's met een sterke scheepsindustrie. Maar er zitten ook wel exotische vondsten tussen: New York, Suriname, Guyana, Praag, Hongarije en zelfs (maar eerlijk gezegd zaten die bij de eerste 1100 en niet bij de eerste 1000...): Goa (West-India) en Angola.

 

Invoercafé

Naast de presentatie hebben het projectteam en de aanwezige deelnemers uitgebreid ervaringen en tips kunnen uitwisselen. Een aantal van deze tips wordt ook meegenomen naar de algemene gebruikersbijeenkomst van Vele Handen.

 

Binnenkort te verwachten....

 

Paleografiecursus (10 juni, Utrecht)

Het projectteam organiseert voor deelnemers en andere belangstellenden een 'crash course' (1 avond) paleografie, speciaal toegespitst op de ondertrouwregisters. Deze bliksemcursus wordt gegeven door Carla de Glopper, docente paleografie aan de Universiteit Utrecht en tevens gemeentearchivaris van Oegstgeest  en van Zoetermeer & Wassenaar. Geef je voor 30 mei op via deze link! Kun je op 10 juni niet, maar wil je een volgend keer wel meedoen? Dan kun je dat hier aangeven. Meer info? Die vind je hier

 

Rondleiding Trippenhuis en stadswandeling Amsterdam (10 juli, Amsterdam)

Altijd al een kijkje willen nemen in het hart der wetnschap? Dat kan nu! Exclusief voor deelnemers aan  en belangstellenden voor het project 'Ja, ik wil!' opent de  Koninklijke Nederlandse Academie voor Wetenschap (KNAW) de deuren van het statige Trippenhuis. Na een rondleiding door dit monument volgt aansluitend een wandeling door het laat-zestiende eeuwse hart van Amsterdam. Deelname is gratis, maar er is beperkt plaats. Geef je daarom uiterlijk 15 juni op via deze link. Meer info vind je hier.